Wprowadzenie
ORP Wicher (II) to polski niszczyciel, który wpisuje się w historię Marynarki Wojennej Polski jako jednostka radzieckiego projektu 30bis. Znany również pod oznaczeniem NATO Skoryi, okręt był w służbie w latach 1958–1974, a jego historia jest pełna interesujących wydarzeń i faktów. Jako drugi okręt o nazwie „Wicher”, po jednostce z 1930 roku, miał swoje miejsce w sercu polskiej floty morskiej. W niniejszym artykule przyjrzymy się jego historii, budowie, działaniach operacyjnych oraz losom po wycofaniu ze służby.
Historia budowy i przekazania do Marynarki Wojennej
Budowa ORP Wicher rozpoczęła się w stoczni im. A.A. Żdanowa w Leningradzie, gdzie stępkę położono 30 marca 1949 roku. Okręt został wodowany 26 września 1950 roku, a do radzieckiej służby wszedł 28 stycznia 1951 roku pod nazwą „Skoryj”. Był to czas intensywnej rozbudowy radzieckiej floty, a ORP Wicher stanowił przykład nowoczesnych technologii czy zastosowanych rozwiązań konstrukcyjnych.
29 czerwca 1958 roku okręt został przekazany Polskiej Marynarce Wojennej. Początkowo był wydzierżawiony przez ZSRR, a w 1965 roku odkupiony na stałe. Jego przyjęcie do służby miało duże znaczenie dla polskiego wojska, które poszukiwało nowoczesnych jednostek zdolnych do obrony wybrzeża i wsparcia działań sojuszniczych.
Działania operacyjne ORP Wicher
Po przyjęciu do służby, ORP Wicher stał się częścią 7 Dywizjonu Niszczycieli na Oksywiu. Okręt brał udział w wielu wizytach kurtuazyjnych i międzynarodowych manewrach morskich. W ciągu swojej służby odwiedził takie miejsca jak Portsmouth czy Rostock, co było nie tylko formą pokazania siły polskiej floty, ale także sposobem na budowanie międzynarodowych relacji.
W latach 60. XX wieku ORP Wicher uczestniczył w licznych rejsach zagranicznych. W 1968 roku jednostka odwiedziła trzy porty: Rostock, Rotterdam i Helsinki. Każda z tych wizyt była okazją do nawiązania współpracy z innymi marynarkami wojennymi oraz prezentacją polskiej floty na arenie międzynarodowej.
Dane techniczne i uzbrojenie
ORP Wicher miał imponujące dane techniczne jak na swoje czasy. Standardowa wyporność wynosiła 2240 ton, a maksymalna osiągała 3181 ton. Okręt mierzył 121,5 m długości oraz 12 m szerokości, a jego zanurzenie wynosiło 4,2 m. Napędzany był przez dwa zespoły turbin parowych systemu Parsonsa o mocy łącznej 60 000 KM, co pozwalało mu na osiąganie prędkości maksymalnej wynoszącej aż 36 węzłów.
Uzbrojenie ORP Wicher również zasługiwało na uwagę. Okręt wyposażony był w cztery działa kal. 130 mm rozmieszczone w dwóch wieżach typu B-2ŁM oraz dwa działa przeciwlotnicze kal. 85 mm w zamkniętej wieży na rufie. Dodatkowo posiadał siedem automatycznych działek przeciwlotniczych kal. 37 mm oraz dziesięć wyrzutni torpedowych kal. 533 mm. Tak bogate uzbrojenie czyniło go jednym z lepiej uzbrojonych niszczycieli swojego czasu.
Dowódcy ORP Wicher
Dowodzenie nad ORP Wicher przechodziło przez ręce kilku kapitanów marynarki wojennej. Pierwszym dowódcą był kpt. mar. Henryk Koryciński, który pełnił tę funkcję od momentu przekazania okrętu Polsce aż do 1961 roku. Następnie dowództwo objął kmdr ppor. Andrzej Ujazdowski, który kierował okrętem przez kolejne cztery lata. Od 1965 roku do 1969 rokiem dowodził kmdr ppor. mar. Tadeusz Moskwa, a po nim kmdr ppor. Józef Wołczyński oraz kmdr ppor. Tadeusz Pabiś, który dowodził jednostką aż do jej wycofania ze służby.
Zakończenie i losy po służbie
Ostateczne wycofanie ORP Wicher ze służby miało miejsce pod koniec 1974 roku. Po zakończeniu aktywnej służby okręt został pozbawiony uzbrojenia oraz wyposażenia i zatopiony niedaleko portu na Helu jako element falochronu. Choć nie pozostało po nim wiele materialnych śladów, jego wkład w rozwój polskiej Marynarki Wojennej pozostanie w pamięci historyków i entuzjastów militariów.
Dziś zachowane elementy związane z ORP Wicher można zobaczyć w Muzeum Obrony Wybrzeża w Helu oraz Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni, gdzie eksponowane są fragmenty uzbrojenia oraz inne istotne elementy konstrukcyjne okrętu.
Podsumowując, ORP Wicher to nie tylko przykład technologii wojskowej swojej epoki, ale także symbol historii polskiej floty morskiej po II wojnie światowej. Jego historia jest przykładem współpracy międzynarodowej oraz zmian zachodzących w strukturach obronności Polski na przestrzeni lat.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).